Każdy przedsiębiorca, czy jest to osoba fizyczna prowadzącą jednoosobową firmę czy też spółka akcyjna, wymaga wcześniej czy później pomocy prawnej przy prowadzeniu swoich spraw. Trudno sobie wyobrazić aby każdy, a w szczególności osoba bez wykształcenia prawniczego umiała sprawnie i poprawnie dochodzić należności od nierzetelnych klientów w sądzie czy też skutecznie zakwestionować niekorzystne dla jej firmy przepisy. Obecnie rynek usług prawnych jest bardzo zróżnicowany i możliwe jest dokonanie wyboru jednej z wielu form świadczenia pomocy prawnej.
W Polsce porad prawnych może udzielać w zasadzie każdy. Nie ma żadnych ograniczeń prawnych do tego, aby na stanowisku prawnika w firmie zatrudnić np. kolejarza. Wolno również zasięgnąć ustnej czy pisemnej porady prawnej w firmie noszącej nazwę kancelarii doradztwa prawnego prowadzonej przez np. socjologa. Jeżeli jednak zależy nam na skutecznej poradzie prawnej to do pomocy zatrudnimy prawnika, a więc osobę która ukończyła wyższe 5-letnie studia prawnicze. Większość absolwentów wydziału prawa powinna posiadać minimalną wiedzę z zakresu każdej dziedziny prawa tak aby w razie czego pomóc w mniej skomplikowanych kwestiach prawnych.
W sprawach trudniejszych, a w szczególności wtedy gdy zajdzie konieczność udania się do sądu, zwykły prawnik może okazać się jednak niewystarczający. W trakcie studiów mało, który młody prawnik ma do czynienia z praktyką. Efektem tego jest brak umiejętności pisania pozwów czy jakichkolwiek innych, prostych pism procesowych. Do kogo więc należałoby pójść ze sprawą bardziej skomplikowaną? Na pewno do osób dających gwarancję znajomości nie tylko teorii, ale i praktyki prawa. Tymi zaś osobami mogą być jedynie fachowi pełnomocnicy tacy jak adwokaci i radcy prawni. Zawód adwokata uregulowany został w ustawie z 26 maja 1982 r. z „Prawa o adwokaturze”, natomiast zawód radcy prawnego w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. „o radcach prawnych”.
Zgodnie z art. 4 ustawy „o radcach prawnych” wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, z wyjątkiem występowania w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe. Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 i ust.2 ustawy „Prawo o adwokaturze” zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a przede wszystkim: na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami.
Pomoc prawna świadczona jest osobom fizycznym, podmiotom gospodarczym oraz jednostkom organizacyjnym. Adwokaci i radcy prawni to doświadczeni prawnicy, którzy ukończyli specjalistyczną, wieloletnią aplikację zakończoną kompleksowym egzaminem. Każdy adwokat i radca prawny posiada obowiązkowe ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. W przypadku reprezentowania interesów przedsiębiorcy przed sądem, w razie wygrania sprawy możliwy jest zwrot kosztów honorarium zapłaconych radcy prawnemu lub adwokatowi. Zasadniczą różnicą pomiędzy tymi dwoma zawodami jest to, że radca prawny może być zatrudniony w firmie na etacie, natomiast adwokat nie powinien pozostawać w stosunku pracy. Adwokat lub spółka adwokacka może obsługiwać firmę w sposób stały jedynie na zasadzie umowy zlecenia.
Rodzaj i forma pomocy prawnej jaką wybierzemy zależeć będzie od wielu czynników: od wielkości firmy, jej przychodów, potencjału, zdolności organizacyjnych czy też własnej polityki. Niektórzy zdecydują się na stałą obsługę prawną, innym wystarczy jednorazowa porada, część zmuszona będzie zmagać się przed sądem. Za każdym razem kiedy znajdziemy się w potrzebie warto przemyśleć decyzję komu zlecamy prowadzenie naszych spraw prawnych i dobrze zastanowić się czy stać nas na takie posunięcie oraz wynikające z tego konsekwencje.
Autor jest adwokatem, prowadzi kancelarię adwokacką w Miechowie (woj. małopolskie)